Xiaguan Tuocha: Jia Ji- versus Te Ji-kwaliteit, wat is het verschil?

Binnen het brede productassortiment van Xiaguan staat het merk vooral bekend om zijn geperste pu erh-tuocha. Deze komvormige theekoeken zijn niet meer weg te denken uit de collecties van theeliefhebbers en verzamelaars. Twee van de populairste en meest klassieke theeën zijn de Jia Ji (superieure kwaliteit) Tuocha en Te Ji (speciale kwaliteit) Tuocha. In dit blogartikel gaan we ze proeven, vergelijken en beoordelen. Maar eerst volgt een korte introductie van beide tuocha's.

Opmerking: onlangs hebben we ook de Xiaguan-tuocha van de 'Yi Ji'-kwaliteit beoordeeld. Je kunt onze proefnotities hier lezen.

Jia Ji Tuocha (甲级沱茶 – superieure kwaliteit)

De Jia Ji Tuocha, die in de jaren 50 werd geïntroduceerd, groeide al snel uit tot een klassieker van de fabriek. Deze rauwe pu erh werd aanvankelijk voor de binnenlandse markt ontwikkeld, maar trok ook in het buitenland belangstelling en kreeg daarom de bijnaam „Overseas Tuocha”.

Jia Ji Tuocha wordt doorgaans per vijf stuks verkocht, maar verkopers bieden hem ook per stuk aan. Luxere versies worden geleverd in een kartonnen doos. Neem bijvoorbeeld de Green Box FT Tuocha, die oorspronkelijk voor de Taiwanese markt bestemd was.

Het succes van deze thee in de jaren 80 leverde meerdere nationale en regionale prijzen op. Hij werd bovendien een favoriet onder verzamelaars, met name de vintage partijen uit de jaren 80 en 90. Tegenwoordig geldt hij nog altijd als de maatstaf voor traditionele tuocha.

Te Ji Tuocha (特级沱茶 – speciale kwaliteit)

De Te Ji Tuocha heeft een kortere, maar zeer succesvolle geschiedenis. Na zijn introductie in 2003 werd hij al snel populair en sindsdien wordt hij jaarlijks geproduceerd. Dankzij zijn populariteit is deze thee ook verkrijgbaar in de luxere Red Box FT-serie. Ter gelegenheid van de 120e verjaardag van de allereerste productie van tuocha (in 1902) bracht het bedrijf in 2022 een speciale editie van Te Ji in een metalen blik uit, gemaakt van hoogwaardig bladmateriaal. 

Vergeleken met Jia Ji zou de Te Ji Tuocha een zachter en zoeter smaakprofiel hebben. Daardoor is hij ideaal voor mensen die nog niet bekend zijn met pu erh-thee of de voorkeur geven aan een mildere infusie. 

Wil je meer weten? Lees de volledige historische tijdlijn van de Xiaguan-theefabriek in dit artikel.

Xiaguan Jia Ji versus Te Ji: proeverij & uitgebreide beoordeling

Van alle theeën van Xiaguan behoren de Jia Ji- en Te Ji-tuocha tot de populairste keuzes. Maar waarin verschillen ze en welke past het best bij jouw voorkeuren? We zetten de verschillen in verpakking, formaat en uiterlijk, theekleur en smaak op een rij, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

Verpakking

De verpakking van een tuocha bepaalt vaak de eerste indruk van de thee die erin zit. Xiaguan onderscheidt zich met het gebruik van traditionele wikkels van bruin papier.

• Jia Ji Tuocha: De Jia Ji Tuocha wordt geleverd in de klassieke Xiaguan-verpakking, met bruin papier dat is versierd met rode en groene accenten. In het midden van de wikkel staat het iconische kraanvogelmotief, een symbool dat op veel producten van Xiaguan voorkomt.
• Te Ji Tuocha: Ook de Te Ji Tuocha heeft een wikkel van bruin papier, maar in het ontwerp ligt de nadruk sterker op rode tinten. Hoewel beide een vergelijkbare, traditioneel geïnspireerde uitstraling hebben, verschillen ze genoeg om ze gemakkelijk uit elkaar te houden (zelfs als je geen Chinees kunt lezen).

Formaat en uiterlijk van de tuocha

Zowel de Jia Ji- als de Te Ji-tuocha heeft de traditionele vorm van een omgekeerde koepel, waaraan de tuocha van Xiaguan zijn iconische uiterlijk ontleent. Bij nadere inspectie zijn er echter enkele opvallende verschillen in formaat en visuele kenmerken.

• Compressie en gewicht: Hoewel beide tuocha's hetzelfde wegen, is de Te Ji opvallend kleiner. Door deze sterkere compressie is de thee compacter. Dat kan van invloed zijn op de rijping, omdat strak geperste thee doorgaans langzamer en gelijkmatiger rijpt. De losser geperste structuur van de Jia Ji kan juist een snellere rijping mogelijk maken.
• Uiterlijk van het oppervlak: De Jia Ji heeft een iets olieachtigere glans op het oppervlak. De Te Ji is minder glanzend en oogt in vergelijking matter. In geperste vorm vertonen beide tuocha's ongeveer evenveel goudkleurige knoppen. Op het eerste gezicht lijkt de kwaliteit van het basismateriaal daardoor vergelijkbaar.

Theekleur

Een van de boeiendste aspecten van thee, en vooral van gerijpte pu erh, is hoe de kleur en smaak in de loop van de tijd veranderen. Wanneer beide tuocha's naast elkaar worden gezet, komen subtiele maar interessante kleurverschillen naar voren.

• Natte bladeren en thee van Jia Ji: Na het trekken hebben de natte theebladeren van de Jia Ji een groenere tint. Ook de thee zelf is iets lichter van kleur.
• Natte bladeren en thee van Te Ji: De natte bladeren van de Te Ji hebben daarentegen een roodbruine tint, wat resulteert in een donkerdere, vollere kleur van de thee. Dit verschil lijkt erop te wijzen dat het basismateriaal van de Te Ji Tuocha tijdens de verwerking tot maocha (losse thee) meer heeft kunnen „verkleuren naar rood”.

Beide theeën zien er aantrekkelijk uit in het kopje, maar als je de theebladeren en de thee nauwkeurig bekijkt, zijn de verschillen in verwerkingsmethode en compressieniveau duidelijk zichtbaar.

Smaak en aroma

Het smaakprofiel is het punt waarop Jia Ji en Te Ji echt uiteenlopen. Beide theeën laten zien wat rijping kan doen: de rauwe bitterheid en rokerigheid uit hun jeugd zijn verzacht tot iets dat prachtig in balans is. Hieronder vind je een vergelijking van hun belangrijkste smaaktonen:

• Jia Ji Tuocha:
  • Groener en bloemiger
  • Behoudt een vleugje bitterheid, wat voor extra complexiteit zorgt
  • In balans met een lichte, aromatische zoetheid
    
• Te Ji Tuocha:
  • Fruitiger en zoeter
  • Behoudt een subtiele rokerigheid
    

Over het geheel genomen biedt de Jia Ji Tuocha een smaakervaring die dichter bij die van een traditionele rauwe pu erh van Xiaguan ligt. Dat maakt hem een uitstekende keuze voor ervaren pu erh-drinkers die van gelaagde complexiteit houden. De Te Ji Tuocha heeft daarentegen een zachtere, toegankelijkere smaak voor liefhebbers van subtiele rokerigheid. Daardoor spreekt hij beslist een breder publiek aan.

Slotgedachten

In deze beoordeling hebben we twee tuocha's uit 2010 vergeleken. We hebben voor deze leeftijd gekozen omdat we denken dat dit ongeveer het perfecte moment is om van Xiaguan-tuocha te genieten. Het is echter goed om te beseffen dat een vergelijking tussen jongere of oudere tuocha's andere resultaten kan opleveren. Ook de bewaaromstandigheden spelen een rol: beide tuocha's in deze beoordeling zijn droog bewaard.

Neem de tijd om de verschillen te proeven. Misschien ontdek je dat beide tuocha's een plaats in je theecollectie verdienen. Het plezier van thee schuilt tenslotte in het ontdekken, en bij de iconische tuocha van Xiaguan valt altijd meer te verkennen. Heb je zowel Jia Ji als Te Ji geprobeerd? We horen graag wat je ervan vindt: laat een reactie achter en deel je ervaring! Wil je ten slotte meer weten over Xiaguan, lees dan hieronder de geschiedenis van de fabriek.

De geschiedenis in een notendop

De fabriek is gevestigd in Xiaguan, een subdistrict van de stad Dali in de provincie Yunnan. Ze ligt in een historisch theecentrum dat aan het begin van de 20e eeuw tot bloei kwam. Door de groei van de theehandel en de ondernemingsactiviteiten in de regio werd de oorspronkelijke fabriek van Xiaguan in 1941 opgericht, destijds onder de naam Kangzang-theefabriek. In de jaren 50 werd de naam gewijzigd in Yunnan Xiaguan-theefabriek. 

De transformatie van de fabriek van een kleine werkplaats tot een grote onderneming is opmerkelijk. In de jaren 60 was ze zo sterk gegroeid dat de Panchen Lama een bezoek aan de fabriek bracht. In 1994 werd het bedrijf omgedoopt tot Yunnan Xiaguan Tuocha (Group) Co., Ltd. en in 1995 werd het officieel erkend als middelgrote onderneming.

De jaren 90 vormden een keerpunt. Toen China markthervormingen doorvoerde, moderniseerde Xiaguan zijn bedrijfsvoering, verbeterde het zijn productietechnologieën en breidde het uit naar internationale markten. Tegenwoordig staat Yunnan Xiaguan Tuocha voor kwaliteit en authenticiteit. Met meer dan 200 productlijnen en verscheidene regionale, nationale en internationale onderscheidingen blijft het een toonaangevende speler op de markt voor tuocha-thee.