Kwiat klitorii ternateńskiej – właściwości i skutki uboczne

Czy zdarzyło Ci się spojrzeć na jaskrawoniebieską herbatę, napój lub koktajl i zastanawiać się, czy użyto sztucznego barwnika? Być może zaskoczy Cię, że kolor ten może pochodzić z kwiatów klitorii ternateńskiej — całkowicie naturalnego źródła intensywnego błękitu. Herbata z kwiatów Clitoria ternatea jest naturalnie bezkofeinowa i słynie z tego, że po dodaniu cytryny lub innego kwaśnego składnika zmienia kolor z niebieskiego na fioletowy.

Herbata z klitorii ternateńskiej przyciąga uwagę nie tylko wyglądem, ale także swoim składem. Kwiaty te są naturalnie bogate w antyoksydanty i tradycyjnie kojarzy się je ze wspomaganiem pamięci oraz ogólnego dobrostanu. W ostatnich latach naukowcy badali również możliwy wpływ tej rośliny na poziom cukru we krwi, funkcjonowanie mózgu i zdrowie układu sercowo-naczyniowego.

Co zatem wiemy do tej pory? Oto niektóre z najciekawszych potencjalnych korzyści płynących z klitorii ternateńskiej.

Bogactwo antyoksydantów

Intensywny niebieski kolor kwiatów klitorii ternateńskiej pochodzi od naturalnych pigmentów zwanych antocyjanami. Dokładniej mówiąc, kwiaty te zawierają grupę antocyjanów znanych jako ternatyny.

Należą one do tej samej dużej rodziny związków roślinnych, które odpowiadają za niebieską, fioletową i czerwoną barwę produktów takich jak borówki, jeżyny czy czerwona kapusta.

W badaniach laboratoryjnych kwiaty klitorii ternateńskiej wykazały silne działanie antyoksydacyjne. Antyoksydanty pomagają organizmowi radzić sobie z wolnymi rodnikami — niestabilnymi cząsteczkami, które powstają naturalnie w organizmie i mogą przyczyniać się do stresu oksydacyjnego.

Dzięki temu herbata z klitorii ternateńskiej może być ciekawym sposobem na wzbogacenie diety w naturalnie występujące związki antyoksydacyjne, obok innych kolorowych owoców, warzyw i herbat.

Możliwy wpływ na poziom cukru we krwi po posiłkach

W jednym szczególnie interesującym badaniu sprawdzono, co dzieje się po spożyciu ekstraktu z kwiatów klitorii ternateńskiej razem z cukrem.

W badaniu uczestniczyło 15 zdrowych mężczyzn, którzy pili słodzony napój samodzielnie lub z dodatkiem ekstraktu z kwiatów klitorii ternateńskiej. Po dodaniu ekstraktu wzrost poziomu cukru i insuliny we krwi po wypiciu napoju był mniejszy. Badacze stwierdzili również poprawę kilku wskaźników aktywności antyoksydacyjnej.

Sugeruje to, że związki zawarte w kwiatach klitorii ternateńskiej mogą wpływać na sposób, w jaki organizm przetwarza węglowodany po posiłku.

A co z pamięcią i funkcjonowaniem mózgu?

Klitoria ternateńska od dawna znajduje zastosowanie w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej, zwłaszcza w preparatach wspierających pamięć, uczenie się i dobrostan psychiczny.

Współczesne badania zaczęły również przyglądać się tym tradycyjnym zastosowaniom. Badania na zwierzętach wykazały interesujący wpływ na pamięć, uczenie się oraz zmiany zachodzące w mózgu podczas tworzenia i przechowywania wspomnień.

Klitorię ternateńską badano również pod kątem wpływu na nastrój, lęk i stres, dlatego zdrowie mózgu jest jednym z ciekawszych obszarów badań nad tą rośliną.

Warto zauważyć, że w większości tych badań stosowano skoncentrowane ekstrakty lub inne części rośliny, a nie zwykłą filiżankę naparu z kwiatów. Mimo to badania te rzucają ciekawe naukowe światło na to, dlaczego Clitoria ternatea od tak dawna kojarzona jest ze wspieraniem pamięci w tradycyjnym ziołolecznictwie.

Czy herbata z klitorii ternateńskiej korzystnie wpływa na ciśnienie krwi?

Kwiaty klitorii ternateńskiej badano również pod kątem ich możliwego wpływu na serce, naczynia krwionośne i ciśnienie krwi.

W jednym badaniu przeprowadzonym na szczurach z nadciśnieniem skoncentrowany ekstrakt z kwiatów klitorii ternateńskiej wykazał działanie związane z obniżeniem ciśnienia krwi i poprawą funkcjonowania naczyń krwionośnych.

Sprawiło to, że klitoria ternateńska stała się interesującym przedmiotem badań nad układem sercowo-naczyniowym. Nie wiadomo jeszcze, czy filiżanka tej herbaty ma zauważalny wpływ na ciśnienie krwi, ale wyniki badań dają nam kolejny powód, by z jeszcze większą przyjemnością delektować się tym barwnym naparem.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo herbaty z klitorii ternateńskiej

Dolegliwości trawienne są czasem wymieniane jako możliwy skutek uboczny picia herbaty z klitorii ternateńskiej. Można również natknąć się na twierdzenia, że zawarte w niej garbniki mogą podrażniać żołądek. W rzeczywistości niewiele jest dowodów na to, że problemy te często występują właśnie po spożyciu naparu z kwiatów klitorii ternateńskiej. Jak w przypadku każdej herbaty ziołowej, warto obserwować reakcję swojego organizmu. Jeśli picie tego naparu powoduje dyskomfort, spróbuj zmniejszyć jego ilość lub całkowicie z niego zrezygnuj.

W przypadku skoncentrowanych ekstraktów lub suplementów z klitorią ternateńską należy zachować większą ostrożność i stosować je z umiarem. Osoby w ciąży lub karmiące piersią, przyjmujące leki albo cierpiące na choroby powinny przed regularnym stosowaniem takich produktów skonsultować się z lekarzem.

Czy zatem herbata z klitorii ternateńskiej jest zdrowa?

Herbata z kwiatów klitorii ternateńskiej ma wiele interesujących właściwości. Jest naturalnie bezkofeinowa, bogata w antocyjany i wykazuje aktywność antyoksydacyjną. Jedno niewielkie badanie wykazało również obiecujący wpływ na poziom cukru i insuliny we krwi po spożyciu cukru, a inne badania analizowały możliwe związki z pamięcią, nastrojem, naczyniami krwionośnymi i ciśnieniem krwi.

Jednocześnie badania nad klitorią ternateńską wciąż się rozwijają. Niektóre obszary zbadano znacznie dokładniej niż inne, a wiele badań dotyczących pamięci, nastroju i wpływu na układ sercowo-naczyniowy przeprowadzono na zwierzętach lub z użyciem skoncentrowanych ekstraktów zamiast zwykłej filiżanki herbaty. Choć wstępne wyniki są interesujące, najlepiej postrzegać je jako potencjalne korzyści, a nie potwierdzone skutki picia herbaty z klitorii ternateńskiej.

Na szczęście herbata z klitorii ternateńskiej nie potrzebuje imponującej listy właściwości zdrowotnych, by warto było po nią sięgnąć. To niezwykły napar ziołowy o łagodnym, ziemistym smaku, pięknym, naturalnie niebieskim kolorze i fascynującej zdolności zmiany barwy na fioletową po dodaniu soku z cytryny. Już to stanowi wystarczający powód, by delektować się tym naparem bez dodatków lub używać go do nadawania napojom i koktajlom naturalnego błękitnego koloru.

Źródła

1. Chusak C, Thilavech T, Henry CJ, Adisakwattana S. Bezpośredni wpływ napoju z kwiatów Clitoria ternatea na odpowiedź glikemiczną i zdolność antyoksydacyjną u zdrowych osób: randomizowane badanie naprzemienne. BMC Complementary and Alternative Medicine. 2018;18:6. DOI: 10.1186/s12906-017-2075-7 .
2. Vidana Gamage GC, Lim YY, Choo WS. Antocyjany z kwiatów Clitoria ternatea: biosynteza, ekstrakcja, stabilność, aktywność antyoksydacyjna i zastosowania. Frontiers in Plant Science. 2021;12:792303. DOI: 10.3389/fpls.2021.792303 .
3. Maia NMA, Andressa I, Cunha JS, et al. Clitoria ternatea: perspektywy zastosowania w żywności i potencjalne korzyści zdrowotne. Plants. 2025;14(21):3322. DOI: 10.3390/plants14213322 .
4. Maneesai P, Chaihongsa N, Iampanichakul M, Meephat S, Prasatthong P, Bunbupha S, Wunpathe C, Pakdeechote P. Ekstrakt z kwiatów Clitoria ternatea (Linn.) łagodzi dysfunkcję naczyń i przerost serca poprzez modulację kaskady Ang II/AT1R/TGF-β1 u szczurów z nadciśnieniem. Journal of the Science of Food and Agriculture. 2022;102(6):2253–2261. DOI: 10.1002/jsfa.11563 .
5. Ahad MA, Chear NJY, Lim GK, Che Has AT, Murugaiyah V, Hassan Z. Biologicznie wzmocniona frakcja ekstraktu z korzenia Clitoria ternatea poprawia funkcje poznawcze i neuroplastyczność hipokampa in vivo w szczurzym modelu przewlekłej hipoperfuzji mózgowej. Ageing Research Reviews. 2023;89:101990. DOI: 10.1016/j.arr.2023.101990 .
6. Mukherjee PK, Kumar V, Kumar NS, Heinrich M. Ajurwedyjska roślina lecznicza Clitoria ternatea — od tradycyjnego zastosowania do oceny naukowej. Journal of Ethnopharmacology. 2008;120(3):291–301. DOI: 10.1016/j.jep.2008.09.009 .