Yibang pu-erhthee: een complete gids over thee van de Yibang-berg

De oude theeberg Yibang is een historisch juweel in het noordelijke deel van het district Mengla, in de prefectuur Xishuangbanna van de provincie Yunnan. Wie vanuit de stad Pu'er zuidwaarts over de Oude Thee-Paardenroute reist en daarbij Simao, Yixiang, Mengwang en Xiaoheijiang passeert, bereikt uiteindelijk Yibang. De naam "Yibang" is afgeleid van de Dai-taal en betekent een plek die wordt gekenmerkt door veel theebomen en waterputten.

In dit artikel bespreken we de geschiedenis van Yibang, de kleinbladige thee en de dorpen in de regio (Malishu & Mangong).

Verticale ecologie

Yibang is een van de zes oude theebergen (Yibang, Yiwu, Youle, Gedeng, Mangzhi en Mansa) en onderscheidt zich door de hoogste ligging, variërend van 565 tot 1950 meter. Dit gunstige hoogteverschil bevordert een unieke verticale ecologie, waardoor grootbladige, middelbladige en kleinbladige theebomen naast elkaar kunnen groeien.

De knoppen van Yibangs grootbladige thee staan bekend om hun dikte en overvloed aan trichomen, terwijl de middel- en kleinbladige theebomen zachte, platte, groene bladeren met lange trichomen hebben. Liefhebbers van pu-erhthee waarderen vooral de kleinbladige variëteit, omdat die pu-erhthee met een uniek aromaprofiel voortbrengt. 

Ga voor meer informatie over kleinbladige pu-erh naar onze pagina over de Yibang-pu-erhtheekoek om meer te weten te komen over de smaak. Als u niet in de EU woont, is de theekoek ook verkrijgbaar in onze wereldwijde webwinkel (Teasenz.com).

Geschiedenis van Yibang

Yibang heeft een rijk erfgoed op het gebied van theeteelt, met theetuinen die dateren uit de vroege Ming-dynastie (1368-1644). Van de koninklijke tribuutthee van eeuwen geleden tot de populaire kleinbladige variëteit "Kattenoor" van de afgelopen jaren: de thee uit Yibang is altijd geliefd bij pu-erhtheeliefhebbers over de hele wereld.

In 1728, tijdens het zevende regeringsjaar van keizer Yongzheng, voerde de Qing-regering de hervorming "Gaitu Guiliu" in. Daarbij werd het systeem van inheemse stamhoofden in de zuidwestelijke minderheidsgebieden afgeschaft en vervangen door centraal benoemde functionarissen. Deze hervorming bracht de lokale bestuurssystemen in overeenstemming met die van het Chinese binnenland. Na deze verandering begon Xishuangbanna, waar Yibang ligt, thee te produceren als tribuut voor het keizerlijke hof, wat het begin van pu-erhthee markeerde.

Kleinbladige thee uit Yibang

In het uitgestrekte theelandschap van Yunnan, dat wordt gedomineerd door grootbladige pu-erhthee, valt de kleinbladige variëteit van Yibang op. Historisch gezien hebben kleinbladige variëteiten altijd deel uitgemaakt van de pu-erhthee uit Yunnan.

Er bestaan twee belangrijke theorieën over hun oorsprong: volgens de ene brachten mensen uit Sichuan kleinbladige thee naar Yibang tijdens de late Ming- en vroege Qing-periode; volgens de andere theorie veroorzaakten de unieke geografische en klimatologische omstandigheden van het gebied een mutatie van de grootbladige naar de kleinbladige variëteit. Deze laatste theorie is waarschijnlijker, omdat ze wordt ondersteund door de aanwezigheid van kleinbladige theebomen in de oude theetuinen van het nabijgelegen Youle en Jingmai.

Ongeacht de oorsprong is Yibang uniek onder de theebergen omdat er pu-erhthee wordt geproduceerd van kleinbladige theeknoppen. Deze thee, gemaakt van de kleinbladige variëteit van Yibang, heeft een heldergele kleur, een volle en verfijnde textuur, een zoete smaak, een aromatische infusie en een stabiele basisgeur. Daarmee onderscheidt hij zich van de thee uit de zes oude theebergen.

Pu-erhthee Kattenoor

Pu-erhthee Kattenoor wordt gemaakt van een specifieke variant van Yibangs kleinbladige bomen. De naam van deze variant verwijst naar de kleine, ronde bladeren die op een kattenoor lijken.

Deze thee onderscheidt zich niet alleen door zijn hoge kwaliteit, maar ook door de beperkte productie. Het oogsten van pu-erhthee Kattenoor is een uitdaging: men moet verschillende dorpen en theetuinen bezoeken en per dag wordt slechts enkele kilo's vers blad verzameld. Bovendien vereist de verwerking van deze kleine bladeren extra aandacht tijdens het bakken in de wok, omdat de tere bladeren niet bestand zijn tegen te hoge temperaturen.

De smaak van kleinbladige thee uit Yibang

Kleinbladige thee uit Yibang wordt geroemd om zijn bijzonder verfijnde smaak. De infusie heeft een geelgroene tint en ook het bezinksel van de bladeren is geelgroen. De thee heeft een lichte bitterheid met een zoete ondertoon, is eerder wrang dan bitter en heeft een volle textuur. De zoetheid komt snel naar voren en houdt lang aan, vergezeld van een uitgesproken geur. De pu-erhthee uit Yixing groeit in een ongerepte bergomgeving, heeft een krachtig bergkarakter en laat een blijvende geur in het kopje achter.

Oude theegebieden van Yibang

Dorp Malishu

Het dorp Malishu, waar 25 gezinnen van de Yi-bevolkingsgroep wonen, staat bekend om zijn theebomen. Deze groeien voornamelijk in het bos, waardoor dit een van de beter bewaard gebleven en ecologisch gezonde theegebieden van Yibang is. Het dorp heeft een lange traditie van theeteelt: de familie van dorpshoofd Ye Ziming woont al zes generaties in Malishu. Rond het dorp staan ruim honderd acres aan oude theebomen, die jaarlijks ongeveer 1.500 kilogram lentethee en nog eens 1.500 kilogram herfstthee produceren. De theebomen bestaan uit een mengeling van kleinbladige en grootbladige variëteiten. Veel theebomen in deze tuin hebben een stamdiameter van 10 tot 20 centimeter en zijn meer dan 3 meter hoog. De grootste boom, op ongeveer een halve kilometer van het dorp, heeft een stamdiameter van meer dan 30 centimeter.

Mangong

Mangong is een belangrijk gebied binnen de theeregio Yibang en herbergt talrijke oude theebomen en -tuinen. Veel van deze bomen gedijen in het bos, profiteren van een uitstekende ecologische omgeving en groeien hoog op zonder te worden gesnoeid. De weelderigste theebomen van Mangong staan op een berg in het Zwarte Woud, ongeveer 4 kilometer van Mangong, in een gebied dat niet per auto bereikbaar is. Het Zwarte Woud doet zijn naam eer aan: het ligt 100 tot 200 meter hoger dan Mangong en staat vol enorme bomen die alleen door meerdere mensen gezamenlijk kunnen worden omarmd. Bovendien heeft het een hoge bosbedekkingsgraad.

Tegenwoordig wonen er slechts twee gezinnen in het Zwarte Woud. Zij behoren toe aan twee broers wier moeder, Cao Huiying, afstamt van de voormalige stamhoofdenfamilie van Yibang. Hun huis ligt ongeveer honderd meter van de historisch belangrijke Oude Thee-Paardenroute. De familie Cao woont hier al acht generaties en heeft het omliggende oude theebos behouden.

Door zijn unieke ligging was het Zwarte Woud in de bloeitijd van de Thee-Paardenroute een drukke tussenstop voor theehandelaren. Cao Huiying, inmiddels ruim 80 jaar oud, is nog altijd scherp en energiek. Ze drinkt dagelijks thee, vertelt verhalen over de Thee-Paardenroute en zingt bergliederen. Dankzij de ongerepte ecologische omgeving betalen sommige theehandelaren hogere prijzen voor thee uit het Zwarte Woud dan voor thee uit Mangong.