Xishuangbanna in Yunnan verkennen: een paradijs voor liefhebbers van pu-erh-thee

Xishuangbanna, gelegen in het uiterste zuiden van Yunnan, staat bekend om zijn uitzonderlijke pu-erhthee. De regio grenst aan Myanmar en Laos en wordt gekenmerkt door een tropisch en subtropisch klimaat met overvloedige regenval, wat de perfecte omgeving biedt waarin eeuwenoude theebomen kunnen gedijen.

De hooggelegen theegebieden, op 1.000 tot 2.000 meter boven zeeniveau, herbergen vele beroemde theebergen, waaronder Nannuo, Bulang en Pasha.

Laten we de beroemde theebergen van Xishuangbanna verkennen, evenals de unieke theesoorten en etnische tradities die deze regio tot een paradijs voor theeliefhebbers maken.

De geschiedenis van de Zes Grote Theebergen

De geschiedenis van thee in Xishuangbanna gaat meer dan duizend jaar terug. Men vermoedt dat de theeteelt begon tijdens de Tang- en Song-dynastieën. Terwijl de theecultuur verder opbloeide, ontstonden tijdens de Qing-dynastie de zogenaamde ‘Zes Beroemde Theebergen’, ten oosten van de Lancang-rivier.

Deze bergen — Yiwu, Yibang, Manzhuan, Mangzhi, Gedeng en Youle — waren tijdens de Qing-dynastie belangrijke centra voor de theeproductie en werden synoniem met hoogwaardige pu-erhthee. De bergen stonden bekend om hun eeuwenoude theebomen, waarvan sommige meer dan honderd jaar oud waren, en produceerden thee die zowel in China als langs de handelsroutes naar Tibet en Zuidoost-Azië zeer gewild was. Vooral Yiwu werd een belangrijk centrum voor theehandelaren. Via de oude theehandelsroutes werd de thee van deze berg tot in Tibet en aan het Chinese keizerlijke hof geleverd.

Tegen het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw raakte Xishuangbanna echter in verval door oorlogen, natuurrampen en maatschappelijke onrust. Daardoor werden veel theetuinen verlaten. Desondanks leeft de erfenis van de oude theebergen vandaag de dag voort en wordt hun thee nog altijd zeer gewaardeerd door kenners.

Kenmerken van thee van de Zes Beroemde Bergen

• Yiwu: Yiwu wordt beschouwd als de meest prestigieuze van de theebergen. De thee staat bekend om zijn milde, zachte smaak met een zoete nasmaak. Hij speelde een belangrijke rol in de theehandel tijdens de Qing-dynastie en werd vaak als keizerlijk eerbetoon aangeboden.
• Manzhuan: Manzhuan produceert evenwichtige thee met een zachte, licht bittere smaak die overgaat in zoetheid. Deze thee vormt al eeuwenlang een essentieel onderdeel van pu-erhmelanges.
• Yibang: Op grotere hoogte produceert Yibang thee met kleinere bladeren en een delicatere, bloemige smaak. Hoewel de thee van Yibang minder bekend is, wordt hij geroemd om zijn complexiteit en rijpingspotentieel.
• Mangzhi: Hoewel Mangzhi minder beroemd is, kent het een lange geschiedenis van theeteelt. Mangzhi biedt aromatische, zachte thee met een evenwichtige bitterheid en zoetheid, waardoor deze bij uitstek geschikt is om te rijpen.
• Gedeng: Gedeng produceert rijke, volle thee met een aanvankelijke bitterheid die overgaat in zoetheid. De volle smaak spreekt liefhebbers van een krachtiger theeprofiel aan.
• Youle: Youle-thee wordt al eeuwenlang door de lokale Hani-bevolking verbouwd en heeft bloemige aroma’s en een evenwichtige smaak. De thee biedt een zachtere ervaring dan de robuustere soorten uit andere regio’s.

De ‘Nieuwe’ Zes Beroemde Theebergen

Toen de belangstelling voor pu-erhthee in de 20e eeuw sterk toenam, verschoof de aandacht naar nieuwere theegebieden ten westen van de Lancang-rivier.

Deze nieuwe Zes Grote Theebergen (Nannuo, Bulang, Jingmai, Menghai, Hekai, Pasha en Mengsong) verwierven een reputatie vanwege hun krachtige, smaakvolle thee, vaak met een robuustere cha qi (thee-energie) dan die van de oorspronkelijke theebergen.

Hoewel deze gebieden geografisch van elkaar verschillen, groeien er in veel ervan eveneens eeuwenoude theebomen. De oude en nieuwe theebergen vullen elkaar aan en zorgen samen voor een gevarieerd aanbod aan pu-erhthee waarvan de theegemeenschap kan genieten.

Nannuo

De Nannuo-berg, gelegen in het district Menghai, is beroemd om zijn uitgestrekte eeuwenoude theeplantages. De thee van Nannuo staat hoog aangeschreven vanwege zijn subtiele geur en zoete, zachte smaak, die vaak wordt omschreven als ‘zachte energie’. De berg is ook de thuisbasis van etnische minderheden zoals de Hani en Dai, die hier al eeuwenlang thee verbouwen. De eeuwenoude theetuinen, waarin sommige bomen meer dan 800 jaar oud zijn, worden nog steeds volgens traditionele methoden onderhouden.

Bulang

De Bulang-berg, gelegen in de autonome gemeente van de Bulang, wordt vaak beschouwd als de bakermat van pu-erhthee. De Bulang, afstammelingen van de oude ‘Pu’-stam, zouden tot de eersten hebben behoord die thee verbouwden en dronken. De regio is vooral bekend om zijn robuuste, krachtige thee, met name uit dorpen als Lao Banzhang en Laoman’e. Vooral Lao Banzhang heeft de reputatie de ‘Koning van de Thee’ te produceren vanwege zijn intense bitterheid, sterke thee-energie en lang aanhoudende nasmaak.

Hekai

Hekai, gelegen nabij Menghai, is een van de grootste aaneengesloten eeuwenoude theetuinen in Xishuangbanna. Dit gebied staat bekend om thee die zachtheid en kracht combineert en een mildere drinkervaring biedt dan Bulang-thee. De thee uit Hekai heeft een aangename bitterheid die snel overgaat in zoetheid en een uitgesproken speekselopwekkend effect heeft.

Pasha

Pasha, gelegen tussen Nannuo en Bulang, herbergt eeuwenoude theebomen, waarvan vele meer dan 300 jaar oud zijn. Pasha-thee is uniek omdat hij kenmerken van beide aangrenzende regio’s lijkt te bezitten: de zoetheid van Nannuo en de diepte en kracht van Bulang. De thee in deze regio staat bekend om zijn karakteristieke dikke bladeren, bedekt met witte donshaartjes. De infusie wordt gekenmerkt door een rijke textuur, een krachtig aroma en een snelle overgang van bitterheid naar zoetheid.

Menghai Mengsong

Mengsong is een gebied dat bekendstaat om zijn wilde eeuwenoude theebomen, die op hoogtes tot 1.800 meter groeien. De thee uit Mengsong wordt gekenmerkt door zijn zachte textuur, lichte bitterheid en frisse, lang aanhoudende zoetheid. De eeuwenoude theebomen in het gebied staan vaak op afgelegen, moeilijk bereikbare plaatsen, wat bijdraagt aan de mystiek en aantrekkingskracht van de thee. In dit artikel bespreken we de dorpen van Mengsong.

Etnische groepen in Xishuangbanna

Thee is diepgeworteld in de lokale cultuur. Etnische groepen zoals de Bulang, Hani en Dai kennen een lange geschiedenis van theeteelt. Voor veel van deze gemeenschappen is thee niet alleen een handelsgewas, maar ook een essentieel onderdeel van hun culturele identiteit. Traditionele methoden voor het maken van thee, waaronder de productie van geperste theekoeken en het gebruik van bamboekokers om thee te fermenteren, worden nog altijd van generatie op generatie doorgegeven.

De theecultuur van de Bulang

De Bulang worden beschouwd als de oorspronkelijke verbouwers van pu-erhthee. Voor hen is thee een manier van leven. Ze verbouwen en drinken al eeuwenlang thee en gebruiken vaak bamboekokers om de thee te bewaren en te fermenteren. Lao Banzhang, een dorp op de Bulang-berg, produceert enkele van de krachtigste en meest robuuste theesoorten, met een intense bitterheid die overgaat in een lang aanhoudende zoetheid.

De traditie van Dai-bamboethee

De Dai maken ook thee door verse theebladeren in bamboekokers te fermenteren. De bladeren worden samengeperst en in de bamboe bewaard, waardoor de thee een natuurlijk, houtachtig aroma krijgt. Deze methode, die van generatie op generatie wordt doorgegeven, levert een zachte, geurige infusie op die de diepe verbondenheid van de Dai met hun weelderige, bamboerijke omgeving weerspiegelt.

De theerituelen van de Hani

De Hani, die voornamelijk in de hooggelegen gebieden van Nannuo en Hekai wonen, staan niet alleen bekend om hun methoden voor de theeteelt, maar verwerken thee ook in hun dagelijkse rituelen en religieuze ceremonies. Tijdens belangrijke gebeurtenissen bieden Hani-families thee als symbolisch geschenk aan de geesten van hun voorouders aan en vragen daarbij om zegeningen voor gezondheid, voorspoed en bescherming.

De Hani geloven ook dat thee van eeuwenoude bomen de essentie van de aarde bevat en zowel gezondheid als spiritualiteit belichaamt. Sommige theebomen zijn meer dan 800 jaar oud. De Hani onderhouden ze zorgvuldig en geven traditionele teelt- en zetmethoden van generatie op generatie door. De thee van deze bomen wordt vaak tot de allerbeste gerekend en biedt verschillende lagen van complexe smaken.

Tot slot

De theeregio Xishuangbanna biedt niet alleen een rijk en divers assortiment pu-erhthee, maar getuigt ook van eeuwenoud cultureel erfgoed en een overvloedige natuur. Van de eeuwenoude bomen tot de tradities van de etnische groepen die al vele generaties thee verbouwen: deze regio blijft een levende nalatenschap van de diepgewortelde Chinese theecultuur.

De heropleving van pu-erhthee aan het einde van de 20e en in de 21e eeuw heeft de belangstelling voor Xishuangbanna opnieuw aangewakkerd. Verzamelaars uit heel China zijn nu op zoek naar pu-erh van deze beroemde bergen. Het theetoerisme is opgebloeid doordat bezoekers de weelderige theebossen, eeuwenoude bomen en het rijke culturele erfgoed komen ervaren.

We hopen dat de bescherming van deze eeuwenoude theetuinen, het behoud van de etnische cultuur en de bevordering van duurzame landbouwmethoden een sleutelrol zullen spelen bij het veiligstellen van de thee-erfenis van Xishuangbanna.