Qinglou: het geheim achter gerookte lapsang souchong

In het dorp Tongmu, gelegen in het Wuyi-gebergte, staan speciale bouwwerken die bekendstaan als Qinglou en specifiek zijn gebouwd om de iconische zwarte Lapsang Souchong-thee te roken.

Alles aan deze gebouwen is fascinerend. Het krakende hout weerspiegelt het verstrijken van de tijd en zachte lichtstralen vallen naar binnen, waardoor een tafereel van theeproductie wordt verlicht dat in de geschiedenis bevroren lijkt.

Ga met ons mee terwijl we de kunst van het roken van Lapsang Souchong verkennen en de geheimen achter deze unieke theeverwerkingsgebouwen onthullen.

Het dorp Tongmu & Qinglou

Het dorp Tongmu, de geboorteplaats van zwarte thee, staat bekend om zijn unieke houten gebouwen van drie verdiepingen. Deze bouwwerken, die worden gebruikt om theebladeren te laten verwelken en drogen, staan bekend als „Qinglou”, een term die opmerkelijk genoeg „bordeel” betekent. De naam komt voort uit hun gelijkenis met de traditionele houten bordelen uit het oude China.

In deze gebouwen van drie verdiepingen worden theebladeren met dennenhout gerookt om de iconische rooksmaak te ontwikkelen. Maar waarin verschilt deze thee van andere zwarte theesoorten en welke invloed heeft de Qinglou erop?

Traditionele verwerking van gerookte Lapsang Souchong

De primaire verwerking van zwarte thee omvat doorgaans enkele belangrijke stappen: oogsten, verwelken, rollen, oxideren en drogen. Bij gerookte Lapsang Souchong komt daar echter een extra stap bij: roosteren na de oxidatie. Hierdoor wordt het oxidatieproces snel gestopt en tegelijkertijd het aroma versterkt. Bovendien zijn de stappen voor het verwelken en drogen bij de traditionele productie van Lapsang Souchong uniek, omdat daarbij met dennenhout wordt gerookt. Hierin spelen de Qinglou-rookhuizen een cruciale rol.

Verwelken

Deze houten bouwwerken hebben een begane grond met een kachel en een vuurplaats. In de kachel wordt dennenhout gestookt en de hete rook stroomt via ventilatieopeningen naar de hoger gelegen verdiepingen. Vers geplukte theebladeren verwelken 7-8 uur op de tweede verdieping van de Qinglou. Bamboematten scheiden de eerste verdieping van de tweede, waar het verwelken plaatsvindt. De hete dennenrook dringt door de kieren in de bamboematten en laat de verse bladeren verwelken. Aan de voor- en achterkant van de tweede verdieping bevindt zich een houten deur. Door deze deuren te openen en te sluiten kan de temperatuur worden geregeld.

Drogen

De eerste verdieping heeft daarentegen de hoogste temperatuur en wordt gebruikt voor de laatste verwerkingsstap: het drogen. Dennenrook wordt vanaf de begane grond via ventilatieopeningen en rookkanalen naar de ruimte op de eerste verdieping geleid, waar de theebladeren op bamboezeven zijn uitgespreid.

De Qinglou is essentieel voor de productie van traditionele gerookte Lapsang Souchong. Dankzij het rookproces binnen de muren van deze gebouwen krijgt de thee aroma's van dennenrook en longan, met een zoete en verfrissende nasmaak die aangenaam in de keel blijft hangen. Alleen droog dennenhout uit Tongmu mag worden gebruikt om de bladeren te roken, hoewel soms vochtig hout wordt gebruikt voor thee van mindere kwaliteit.

Een veeleisend verwerkingsproces

Het verwerken van gerookte Lapsang Souchong is niet eenvoudig. Vooral het beheersen van de cruciale verwelkingsstap is een grote uitdaging, zelfs voor theemeesters. Naast het fysiek zware werk is het regelen van de rooktemperatuur complex en zijn hiervoor zeer bekwame vakmensen nodig. Er bestaat namelijk een aanzienlijk risico dat de bladeren verbranden, met financieel verlies tot gevolg. Bovendien zijn er maar weinig Qinglou; meestal beschikken alleen grote fabrieken erover.

Veel kleine boeren verwerken hun thee daarom vaak op de gebruikelijke manier voor zwarte thee en laten deze zonder rook verwelken en roosteren. Pas nadat de theebladeren zijn geroosterd, vervoeren ze de thee naar een Qinglou om hem met rook te drogen.

De traditionele verwerking van gerookte Lapsang Souchong is complex, arbeidsintensief en duur, waardoor de thee nog kostbaarder wordt. Bovendien beperken milieubeschermingsvoorschriften de bouw van nieuwe Qinglou en het overmatige gebruik van dennenhout uit Tongmu. Daardoor is de productie van gerookte Lapsang Souchong-thee beperkt. Om deze redenen is Lapsang Souchong uitgegroeid tot een symbool van de eeuwenoude theetraditie van het dorp Tongmu.