Is Lapsang Souchong verboden in Europa?
Lapsang Souchong (of Zhengshan Xiaozhong) is veruit de populairste Chinese zwarte thee en wordt gekenmerkt door een uitgesproken rokerig aroma. De Europese Commissie heeft de afgelopen jaren echter terecht zorgen geuit over gerookte voedingsmiddelen en thee vanwege hun mogelijk kankerverwekkende eigenschappen. Daardoor bestaat er onzekerheid over de verkrijgbaarheid van Lapsang Souchong op de Europese markt. In dit artikel bespreken we de recente regelgeving uitvoeriger en nemen we eventuele twijfels over deze populaire Chinese zwarte thee weg.
Wat is Zhengshan Xiaozhong?
Zhengshan Xiaozhong, de eerste zwarte thee ter wereld, vindt zijn oorsprong in het dorp Tongmu (桐木关) in Fujian. Het gebied ligt nabij het Wuyi-gebergte, dat op de Werelderfgoedlijst staat en een natuurreservaat voor bosecosystemen is. De theetuinen in Tongmu liggen verspreid over ravijnen en valleien, waardoor er nauwelijks grote plantages te vinden zijn. In plaats daarvan groeien de theestruiken in deze regio op natuurlijke wijze tussen onkruid en rotsen op de berghellingen. Tegenwoordig is het productiegebied van Xiaozhong-thee uitgebreid van Tongmu naar het gebied rond het Wuyi-gebergte. De benaming ‘Zhengshan’ betekent ‘oorspronkelijke berg’ en is voorbehouden aan thee die wordt geteeld in de theetuinen van het dorp Tongmu. Thee uit andere gebieden kan worden aangeduid als ‘Waishan Xiaozhong’ (外山小种, oftewel ‘buitenste berg’) of ‘Yan Xiaozhong’ (烟小种, oftewel ‘gerookte Xiaozhong’). Tot slot verwijst ‘Xiaozhong’ naar de kleinbladige theevariëteit die wordt gebruikt voor de productie van Lapsang Souchong.
Benieuwd naar de oorspronkelijke, niet-gerookte Lapsang Souchong? Afhankelijk van het land waar u woont, kunt u deze bestellen via onze Europese of wereldwijde (Chinese) theewinkel:
Soorten Lapsang Souchong
Naast de geografische indeling kan Lapsang Souchong-thee worden onderverdeeld in sterk gerookte, licht gerookte en niet-gerookte varianten.
Gerookte Zhengshan Xiaozhong ondergaat hetzelfde productieproces als andere zwarte gongfu-theesoorten, met uitzondering van de verwelkings- en droogfase. Tijdens deze fasen worden de theebladeren op roosters gelegd en met de rook van brandend hout verwelkt en gedroogd. De unieke rooksmaak van deze thee is afkomstig van organische verbindingen die een kruidige smaak afgeven. Om dit bijzondere aroma te verkrijgen, wordt de thee gemaakt in een ‘Qing Lou’: een traditioneel gebouw met drie of vier verdiepingen waarin de theebladeren de rokerige essentie van brandend dennenhout kunnen opnemen. Dankzij deze methode ontwikkelt zwarte Xiaozhong-thee zowel in droge vorm als na het zetten een uitgesproken rokerige geur. Deze specifieke soort gerookte Lapsang Souchong wordt voornamelijk geproduceerd voor export naar markten buiten China.
De authentieke, licht gerookte Zhengshan Xiaozhong wordt volgens de traditionele methode geproduceerd, maar in plaats van de thee te roken, wordt deze boven dennenhout geroosterd. Hierdoor ontstaat een natuurlijk en subtiel rokerig aroma. Dit zorgt ook voor uitgesproken aroma's van longan en dennenhout, met een honingachtige zoetheid. Deze soort Zhengshan Xiaozhong wordt voornamelijk in China gedronken en is tevens de variant die wij bij Teasenz aanbieden.
De niet-gerookte variant van Zhengshan Xiaozhong is donkerbruin, terwijl de sterk gerookte variant door het rookproces donkerder is en een glanzender uiterlijk heeft. Na het zetten heeft de niet-gerookte variant een heldere roodoranje kleur, terwijl de gerookte versie een diepere tint oplevert. Beide varianten van Xiaozhong zijn zoet, waarbij de niet-gerookte versie zoeter smaakt dan de gerookte.
Is gerookte Lapsang Souchong echt ongezond?
Zoals eerder vermeld, hebben Europese autoriteiten zorgen geuit over gerookte thee vanwege de aanwezigheid van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's), met name PAK4. Dit zijn giftige, kankerverwekkende, vluchtige moleculen. Van deze PAK's is bekend dat ze zich tijdens het rookproces aan het oppervlak van de theebladeren hechten.
Verschillende wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat gerookte theebladeren hoge concentraties PAK4 bevatten, die de huidige normen mogelijk overschrijden. Andere onderzoeken wijzen er echter op dat de PAK4-concentraties in gerookte theebladeren aanzienlijk lager zijn dan die in andere producten, zoals gegrild vlees. Samengevat wordt gerookte thee niet geacht aanzienlijke gezondheidsrisico's met zich mee te brengen.
Uit voorzorg raden wij bij Teasenz wel aan om sterk gerookte Lapsang Souchong te vermijden.
Is Lapsang Souchong daadwerkelijk verboden in Europa?
Nee, deze thee is niet verboden. Bepaalde nationale instanties in afzonderlijke EU-landen kunnen daar anders over denken. Landen als Frankrijk en Duitsland hebben de normen voor gerookte thee die de Europese Commissie in 2015 heeft vastgesteld aanzienlijk aangescherpt, waardoor de meeste gerookte theesoorten feitelijk verboden zijn.
Nadat Frankrijk en Duitsland in 2017 nieuwe gezondheidsnormen invoerden, reageerden sommige producenten door technieken als filtratie en roosteren toe te passen om een veiligere versie van Lapsang Souchong te maken, of door het traditionele rookproces te vervangen door kunstmatig rookaroma.
Andere boeren hebben er intussen voor gekozen ander hout te gebruiken voor het roken van de theebladeren. Zij kiezen houtsoorten die bij verbranding lagere concentraties PAK4 produceren.
Het vervangen van de oorspronkelijke variant kan een uitdaging zijn. Zo had Twinings enige tijd geleden moeite om zijn eigen Lapsang Souchong-melange te vervangen door een nieuwe melange genaamd Distinctively Smokey, die door liefhebbers werd omschreven als smakend naar muffe sigaretten.
De Europese regelgeving voor gerookte thee garandeert dat elke gerookte Lapsang Souchong-thee die in Europa wordt gekocht, veilig kan worden gedronken zonder de gezondheidsrisico's die met rook samenhangen. Zhengshan Xiaozhong is dus niet verboden, maar is onderworpen aan strenge regelgeving. Alleen gerookte theesoorten met verhoogde PAK4-residuen zijn in Europa verboden en uit de handel genomen.
Hoe koopt u Lapsang Souchong-thee die veilig is om te drinken?
Er zijn verschillende soorten Zhengshan Xiaozhong-thee op de markt: niet-gerookte, licht gerookte en sterk gerookte varianten. Daardoor kan het lastig zijn om de daadwerkelijke gezondheidsrisico's van Lapsang Souchong vast te stellen. Bovendien kunnen consumptiegewoonten per klant verschillen.
Het kan verstandig zijn om al te sterk gerookte thee te vermijden. Voor de zekerheid raden we aan alleen niet-gerookte thee te bestellen. Gelukkig zit Lapsang, net als andere zwarte theesoorten, boordevol antioxidanten en kan deze thee diverse gezondheidsvoordelen bieden, zoals een betere spijsvertering, ondersteuning bij gewichtsverlies en versterking van het immuunsysteem.
Onze Lapsang Souchong is niet gerookt en heeft een unieke hartige zoetheid die doet denken aan Chinese dadels en longan, met subtiele tonen van dennenhout. Dit smaakprofiel wordt verkregen door toepassing van traditionele verwerkingstechnieken.