De waarheid over de voordelen van pu-erhthee

Dit artikel over de gezondheidsvoordelen en bijwerkingen van pu-erhthee is gebaseerd op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek. De verwijzingen naar deze bronnen vindt u onderaan dit artikel.

Voor liefhebbers van pu-erh zijn de gezondheidsvoordelen minder belangrijk dan de unieke smaak waarvan ze tijdens hun theereis genieten. Toch proberen mensen pu-erh vaak voor het eerst vanwege de vermeende gezondheidsvoordelen. We hebben dit artikel opgesteld om alle vragen over gezondheid te beantwoorden. We willen pu-erh niet als een wonderdrank presenteren. In plaats daarvan proberen we zo feitelijk mogelijk te zijn.

Chemische bestanddelen van pu-erhthee

Pu-erhthee wordt gemaakt van de Camellia sinensis var. assamica-plant.

Om de voordelen van pu-erh te begrijpen, moeten we onderscheid maken tussen rauwe en rijpe pu-erhthee, omdat ze niet op dezelfde manier worden verwerkt. Als u niet bekend bent met dit onderscheid, kunt u in dit artikel meer lezen over het verschil: wat is pu-erhthee?

Hieronder staat een tabel met de chemische bestanddelen van verwerkte rauwe en rijpe pu-erhthee, afkomstig uit een in 2013 gepubliceerd onderzoek van Hai-peng Lv et al.¹

Bestanddelen	Rauw	Rijp
Theepolyfenolen	29,73%	9,40%
Totale hoeveelheid catechinen	18,31%	3,62%
EGCG	4,04%	0,00%
Flavonoïden	0,89%	0,96%
GABA	13,0 mg/100 g	3,0 mg/100 g
Cafeïne	4,19%	5,17%

Op basis van de tabel zien we dat:

• De hoeveelheid theepolyfenolen neemt aanzienlijk af wanneer rauwe pu-erhthee door stapelfermentatie in rijpe pu-erhthee wordt omgezet. 
• Ook de hoeveelheid catechinen neemt af. Omdat deze stoffen verantwoordelijk zijn voor de bittere smaak van thee, verklaart dit waarom rijpe pu-erh minder bitter is. 
• Rijpe pu-erhthee bevat meer cafeïne.

Gezien de aanzienlijke verschillen vinden we het nogal verrassend dat sommige onderzoeksartikelen geen onderscheid maken tussen rijpe en rauwe pu-erh. Ze hebben in ieder geval niet duidelijk aangegeven welk type ze gebruiken. Wij zijn van mening dat deze onderzoeken verouderd zijn of niet serieus moeten worden genomen.

Pu-erhthee & spijsvertering

Het is vermeldenswaard dat rijpe pu-erhthee weliswaar minder theepolyfenolen bevat, maar dat de microbiële activiteit erin een gezonder spijsverteringsstelsel kan ondersteunen. Daardoor kan het drinken van rijpe pu-erhthee een waardevolle aanvulling zijn op de voordelen van rauwe pu-erhthee. In Zuid-China drinkt men zelfs graag rijpe pu-erhthee tijdens een dimsumlunch om de spijsvertering te bevorderen.

Hoe zit het met natuurlijke rijping?

Er is nog steeds onvoldoende onderzoek om vast te stellen hoe de natuurlijke rijping van rauwe pu-erh (in plaats van stapelfermentatie) de bestanddelen van pu-erhthee kan beïnvloeden. De belangrijkste reden is dat het technisch lastig is om de leeftijd van pu-erh te schatten. De huidige conclusie van Ning et al. (2011) is dat jonge en gerijpte rauwe pu-erh zeer vergelijkbare chemische bestanddelen hebben.²

Pu-erhthee voor gewichtsverlies, cholesterol & hartgezondheid

Er zijn veel pu-erhtheeproducten op de markt die worden aangeprezen als afslankmiddel. Een kop pu-erh bevat vrijwel geen calorieën, dus vergeleken met frisdrank valt er duidelijk winst te behalen. Maar hetzelfde geldt voor water en een kop zwarte koffie. Welke specifieke eigenschappen van pu-erh helpen je dan om af te vallen, het cholesterolgehalte te verlagen en de gezondheid van je hart te verbeteren? En is daar betrouwbaar bewijs voor? Dit zegt de wetenschap.

In academisch onderzoek worden obesitas, cholesterol en de gezondheid van het hart vaak samen bestudeerd. Dat komt doordat obesitas vaak wordt gezien als een oorzaak van hart- en cholesterolgerelateerde problemen.

In een onderzoek uit 2011³werden ratten in vijf groepen verdeeld en kregen ze verschillende diëten met uiteenlopende hoeveelheden pu-erhthee. De vijf groepen zagen er als volgt uit:

• normaal dieet
• vetrijk dieet
• vetrijk dieet met een lage dosis pu-erhthee
• vetrijk dieet met een gemiddelde dosis pu-erhthee
• vetrijk dieet met een hoge dosis pu-erhthee

De onderzoekers concludeerden dat pu-erhthee effectief was in het verlagen van het lichaamsgewicht. De thee bleek de vetophoping bij ratten die een vetrijk dieet kregen met succes te remmen.

In een onderzoek uit 2009⁴toonden wetenschappers aan dat pu-erhthee niet alleen sterke antioxiderende eigenschappen heeft, maar ook het vetgehalte in het bloed van ratten verlaagt. De thee kan daarom ook worden gebruikt om het cholesterolgehalte en risico's op hart- en vaatziekten te verlagen. Het vetverlagende effect was sterker bij rijpe pu-erh dan bij rauwe pu-erh.

Tot slot suggereert een onderzoek uit 2010 dat theabrownine verantwoordelijk is voor het cholesterolverlagende effect.

Bij een vergelijking van pu-erh met andere theesoorten bleek uit een onderzoek uit 2005⁵suggereert dat rijpe pu-erhthee en oolongthee effectiever zijn in het verminderen van vetten (triglyceriden) dan groene thee.

Dit onderzoeksartikel wordt nog aangevuld. Binnenkort voegen we meer alinea's toe over specifieke gezondheidsvoordelen en bijwerkingen. Voeg deze pagina toe aan je favorieten voor een volgend bezoek of abonneer je op onze nieuwsbrief.

Bijwerkingen van pu-erhthee

De bijwerkingen van deze theesoort houden verband met cafeïne. Hoewel cafeïne de mentale alertheid kan verhogen, kan overmatige consumptie van pu-erh tot slapeloosheid leiden. De meeste theedrinkers die koffie verdragen, kunnen echter ook 2 tot 4 koppen pu-erh per dag drinken. We raden wel aan om vooral 's ochtends en 's middags van pu-erh te genieten. 's Avonds kun je overstappen op kruidenthee om de inname van cafeïne te vermijden.

Cafeïnegehalte van pu-erhthee: Hoewel dit waarschijnlijk de meest gestelde vraag is, is het in de praktijk vrijwel onmogelijk om algemene uitspraken te doen. Als je dit onderwerp googelt, vind je online veel artikelen waarin het cafeïnegehalte per theesoort (waaronder pu-erh) wordt vermeld. In werkelijkheid spelen er te veel factoren mee om nauwkeurig te bepalen hoeveel cafeïne je binnenkrijgt. Denk onder meer aan rijpe versus rauwe pu-erh, de verhouding tussen theebladeren en water, het gebruikte theegerei, westerse versus ceremoniële zetmethoden, persoonlijke voorkeuren en de cultivar.

Om een voorbeeld te geven: wanneer je simpelweg 3 gram rauwe pu-erhthee 5 minuten laat trekken in een gemiddelde westerse theepot van 800 ml, krijg je een aanzienlijk lager cafeïnegehalte dan bij een americano. Als je echter 8 gram pu-erh op ceremoniële wijze zet in een kleien theepot van 120 ml, resulteert dat in een cafeïnegehalte dat minstens twee keer zo hoog is als dat van een americano!

Toekomstig onderzoek: onze suggesties

We zijn blij dat er al een omvangrijke hoeveelheid onderzoek is gepubliceerd, waardoor we bepaalde conclusies kunnen trekken over de voordelen van pu-erh en thee in het algemeen. Toch is er nog veel werk te doen. Het is gebruikelijk en wordt als goede praktijk beschouwd dat wetenschappers de zwakke punten van hun onderzoeken vermelden en hun visie geven op de toekomstige richting van theeonderzoek.

We willen hun opvattingen beslist niet ter discussie stellen, maar wel onze eigen inzichten delen. Wij zijn van mening dat lopend onderzoek te veel gericht is op het bevestigen van specifieke voordelen, zonder antwoord te geven op de vraag wie baat kan hebben bij pu-erh en wanneer men deze thee het beste kan drinken. Op welk moment van de dag of in welk seizoen zou men pu-erhthee moeten drinken? Spelen geslacht en leeftijd een rol? Zijn er andere lichamelijke omstandigheden waardoor pu-erh voor bepaalde personen goed of juist slecht is? We hopen oprecht dat toekomstig onderzoek antwoorden zal vinden op deze vragen, die relevant zijn voor de theeconsument.

Referenties

¹Hai-peng Lv, Ying-jun Zhang, Zhi Lin, Yue-rong Liang (2013). Verwerking en chemische bestanddelen van pu-erhthee: een overzicht. Food Research International. 53 (2) 608-618

² Ning, J. M., Zhang, Z. Z., Wang, S. P., Wan, X. C., & Zeng, X. S. (2011). Identificatie van pu-erhtheeën met verschillende opslagjaren door middel van FTRI-spectroscopie. Spectroscopy and Spectral Analysis, 31, 2390–2393 (in het Chinees).

³ Cao Z.H., Gu D.H., Lin Q.Y., Xu Z.Q.,Huang Q.C. et al (2011). Effect van pu-erhthee op lichaamsvet en lipidenprofielen bij ratten met door voeding veroorzaakte obesitas. Phytotherapy Research, 25(2) 234–238.

⁴Hou Y., Fang W.F., Xu K.L., Ma Z.Z. et al (2009). Waterige extracten van pu-erhthee verlagen risicofactoren voor atherosclerose in een rattenmodel voor hyperlipidemie. Experimental Gerontology, jaargang 44 (6–7) 434-439.

⁵Kuo K.L.,Weng M.S., Chiang C.T., Tsai Y.J., Lin-Shiau S.Y., Lin J.K. (2005). Vergelijkende studies naar de hypolipidemische en groeiremmende effecten van oolong-, zwarte, pu-erh- en groene theebladeren bij ratten. J. Agric. Food Chem., 2005, 53 (2) 480–489