Korzyści i skutki uboczne herbaty z wiciokrzewu – DODAJ NOWE ZDJĘCIA

Herbata z wiciokrzewu ma długą historię w chińskiej kulturze zielarskiej. Ceniono ją zarówno za świeży, kwiatowy smak, jak i za tradycyjne zastosowanie w ziołolecznictwie. Szczególne zainteresowanie budzi wiciokrzew japoński (Lonicera japonica) ze względu na naturalne związki występujące w jego kwiatach oraz jego ugruntowaną rolę w tradycyjnej medycynie chińskiej.

W tym artykule przyjrzymy się bliżej samej roślinie, jej tradycyjnym zastosowaniom, najważniejszym właściwościom zdrowotnym herbaty z wiciokrzewu oraz działaniom niepożądanym, które warto poznać przed rozpoczęciem jej regularnego picia.

Wiciokrzew japoński: Lonicera japonica

Wiciokrzew japoński to pnącze pochodzące z Azji Wschodniej. Jego pachnące kwiaty są początkowo białe, a następnie powoli żółkną, co wyjaśnia chińską nazwę Jin Yin Hua (金银花), oznaczającą „kwiat złota i srebra”.

Do produkcji herbaty wykorzystuje się głównie suszone pąki i świeżo rozwinięte kwiaty. Zawierają one kwasy chlorogenowe, flawonoidy i inne naturalne związki roślinne.

Nasza herbata z wiciokrzewu powstaje ze szczególnie młodych i delikatnych pąków. Dzięki temu napar ma łagodniejszy i mniej gorzki smak niż wiciokrzew przygotowywany zazwyczaj do tradycyjnego użytku leczniczego.

Wiciokrzew w tradycyjnej medycynie chińskiej

W tradycyjnej medycynie chińskiej Jin Yin Hua stosuje się od wieków. Praktycy opisują go jako zioło, które „usuwa gorąco” i „eliminuje toksyny”. Jest częstym składnikiem mieszanek ziołowych stosowanych przy gorączce, bólu gardła, kaszlu, dolegliwościach oddechowych, zmianach skórnych i innych problemach tradycyjnie wiązanych z nadmiarem „gorąca”.

W TCM wiciokrzew jest często stosowany razem z innymi ziołami, a nie samodzielnie. Jednym ze znanych połączeń jest wiciokrzew z owocami forsycji (Forsythia suspensa) — innym surowcem tradycyjnie używanym w stanach związanych z „wiatrem-gorącem”.

Jego rola w chińskim ziołolecznictwie objęła również współczesne epidemie chorób układu oddechowego. Podczas epidemii SARS w 2003 roku Lonicera japonica była ważnym składnikiem kilku receptur TCM opublikowanych przez chińską Państwową Administrację Tradycyjnej Medycyny Chińskiej w celu zapobiegania SARS i wspomagania leczenia tej choroby.

Wiciokrzew pojawił się później również w kilku tradycyjnych recepturach stosowanych podczas pandemii COVID-19. Nie oznacza to, że sama herbata z wiciokrzewu zapobiega zakażeniom koronawirusem lub je leczy, ale pokazuje, jak silnie roślina ta pozostaje związana z chorobami układu oddechowego i stanami gorączkowymi we współczesnej praktyce TCM.

Właściwości zdrowotne herbaty z wiciokrzewu

Jedna z najciekawszych właściwości herbaty z wiciokrzewu wynika z obecności naturalnych związków przeciwutleniających. Kwiaty wiciokrzewu japońskiego zawierają kwasy chlorogenowe, flawonoidy i inne polifenole o mierzalnej aktywności antyoksydacyjnej.

Badacze stwierdzili również działanie przeciwzapalne ekstraktów z wiciokrzewu. W badaniach laboratoryjnych związki pochodzące z kwiatów wpływały na procesy zapalne i obniżały poziom markerów związanych ze stresem oksydacyjnym.

Wiciokrzew wzbudza również zainteresowanie ze względu na swoje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Badania laboratoryjne wykazały jego aktywność wobec szeregu drobnoustrojów i wirusów, co dobrze współgra z jego długą tradycją stosowania przy sezonowych dolegliwościach i problemach z układem oddechowym.

Należy jednak pamiętać o istotnym rozróżnieniu. Wyniki te pochodzą głównie z badań nad ekstraktami lub wyizolowanymi związkami, natomiast liczba badań nad zwykłym naparem z wiciokrzewu jest znacznie mniejsza. Działanie antyoksydacyjne zostało dobrze potwierdzone, podczas gdy właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe należy raczej traktować jako obiecujące potencjalne korzyści.

Działania niepożądane herbaty z wiciokrzewu

Rozważając działania niepożądane herbaty z wiciokrzewu, należy odróżnić kwiaty przeznaczone do spożycia od pozostałych części rośliny.

U osób wrażliwych po dotknięciu Lonicera japonica może wystąpić podrażnienie skóry lub kontaktowe zapalenie skóry. Niektóre instytucje ostrzegają również, że spożycie owoców lub liści może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego.

Do przygotowania herbaty z wiciokrzewu należy używać wyłącznie prawidłowo zidentyfikowanych kwiatów przeznaczonych do spożycia. Pąki kwiatowe dostępne w Teasenz.eu są starannie dobierane pod kątem jakości i nadają się zarówno do tradycyjnych preparatów ziołowych, jak i do przyrządzania smacznego naparu ziołowego.

Brakuje rzetelnych informacji na temat stosowania wiciokrzewu w okresie ciąży lub karmienia piersią. W TCM praktycy unikają również podawania Jin Yin Hua osobom z osłabionym trawieniem, biegunką lub objawami kojarzonymi ze stanami „zimna”. W okresie ciąży lub karmienia piersią najlepiej skonsultować się z wykwalifikowanym specjalistą przed rozpoczęciem regularnego picia lub stosowania ilości leczniczych.

Podsumowanie

Herbata z wiciokrzewu łączy wielowiekową tradycję stosowania z naprawdę interesującymi wynikami współczesnych badań. Jej kwiaty zawierają związki przeciwutleniające, a badania wskazują również na działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe.

Ugruntowana pozycja w tradycyjnej medycynie chińskiej, w tym zastosowanie w mieszankach ziołowych na choroby układu oddechowego, sprawia, że Jin Yin Hua pozostaje ceniony także daleko poza swoim tradycyjnym kontekstem.

Dla miłośników herbaty wiciokrzew jest także przystępnym ziołem, którym można delektować się niezależnie od jego tradycyjnych zastosowań. Orzeźwiający, kwiatowy, przypominający siano i lekko leczniczy smak czyni z niego ciekawy napar na co dzień, a dodatkową zaletą są naturalne związki roślinne, które nadal przyciągają uwagę naukowców.

Bibliografia

1. Shang X, Pan H, Li M, Miao X, Ding H. Lonicera japonica Thunb.: etnofarmakologia, fitochemia i farmakologia ważnego surowca tradycyjnej medycyny chińskiej. Journal of Ethnopharmacology. 2011;138(1):1–21. https://doi.org/10.1016/j.jep.2011.08.016
2. Zheng S, Liu S, Hou A, Wang S, Na Y, Hu J, Jiang H, Yang L. Przegląd systematyczny Lonicerae Japonicae Flos: ważnego produktu spożywczego i surowca tradycyjnej medycyny chińskiej. Frontiers in Pharmacology. 2022;13:1013992. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.1013992
3. Li W, Zhang L, He P, Li H, Pan X, Zhang W, Xiao M, He F. Tradycyjne zastosowania, botanika, fitochemia i farmakologia Lonicerae japonicae flos oraz Lonicerae flos: systematyczny przegląd porównawczy. Journal of Ethnopharmacology. 2024;322:117278. https://doi.org/10.1016/j.jep.2023.117278
4. Zhao H, Zeng S, Chen L, Sun Q, Liu M, Yang H, Ren S, Ming T, Meng X, Xu H. Aktualny stan wiedzy o działaniu farmakologicznym Lonicerae japonicae flos, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnej skuteczności w chorobie koronawirusowej 2019 (COVID-19). Current Opinion in Pharmacology. 2021;60:200–207. https://doi.org/10.1016/j.coph.2021.07.019
5. Lai KH, Chen YL, Lin MF, et al. Lonicerae Japonicae Flos łagodzi zapalenie neutrofilowe poprzez hamowanie stresu oksydacyjnego. Antioxidants. 2022;11(9):1781. https://doi.org/10.3390/antiox11091781
6. Queensland Poisons Information Centre. Wiciokrzew japoński (Lonicera japonica). Aktualizacja: listopad 2024.
7. NSW Department of Primary Industries and Regional Development. Wiciokrzew japoński (Lonicera japonica). NSW WeedWise. Zweryfikowano w 2025 roku.