Moet je een snufje zout in je thee doen? De controverse rond de Amerikaanse ambassade in het VK

Zoals een oud Chinees gezegde luidt: “Brandhout, rijst, olie, zout, saus, azijn en thee zijn de zeven levensbehoeften om de dag te beginnen.” Zout is niet alleen een van deze zeven levensbehoeften, maar ook een van de vijf smaken van de traditionele Chinese keuken. Maar hoe zit het met zout toevoegen aan thee? Is het de moeite waard? Of is het gewoon heiligschennis? In deze blogpost verkennen we het gebruik van zout in thee in verschillende culturen, de voordelen van thee met zout en of het wel of geen goed idee is.

Zout in thee: de controverse tussen de Britse en Amerikaanse overheid

Sommigen van jullie herinneren zich misschien nog de controverse die afgelopen januari ontstond rond de bewering van de Amerikaanse hoogleraar Michelle Francl in haar boek „Steeped: The Chemistry of Tea”. Ze stelt dat het een goed idee is om een snufje zout aan je thee toe te voegen, vooral als deze op Britse wijze is bereid, omdat dit de bitterheid zou verminderen.

Zoals je kunt verwachten, namen de Britten die uitspraak niet zonder meer aan. Uiteindelijk mondde dit op X (Twitter) uit in een verhitte discussie tussen de Amerikaanse ambassade en het Britse Cabinet Office.

Verschillende media, zoals de BBC, berichtten vervolgens over deze controverse rond zout in thee. Los van deze grappige episode bestaat er een diepere culturele en historische band tussen thee en zout die al vele eeuwen standhoudt.

Zout in thee doen: een nieuwe trend?

Ondanks de verontwaardiging van de Britten hebben thee en zout al eeuwenlang een relatie — we kunnen zelfs gerust zeggen: al meer dan duizend jaar. Deze gewoonte is inderdaad niet nieuw: in China was het tijdens de Tang-dynastie (618-907) al gebruikelijk dat theedrinkers zout toevoegden. In veel delen van Azië, zoals bepaalde regio’s in India, onder de Hakka en Tibetaanse minderheden in China en in Mongolië en Bhutan, is zout in thee ook vandaag de dag nog gebruikelijk.

Vooral de Hakka-cultuur in Zuid-China staat bekend om lei cha, of donderthee, een hete soep van groene theebladeren, kruiden, krokante rijst, noten en zout. In India voegen Kasjmiri’s en Bengalen vaak zout toe aan populaire theesoorten zoals Noon Chai en Lebu Cha. De eerste is een mengsel van groene thee, melk, zout en zuiveringszout, terwijl de tweede een kruidige infusie is van zwarte thee, citroen, steenzout en specerijen.

Tibetanen drinken vaak boterthee, een traditioneel recept waarvoor thee (meestal pu erh), jakboter, kaas en zout nodig zijn. Deze drank is zo gangbaar dat bijna elk Tibetaans gezin een houten karnkoker bezit om boterthee te maken. Lees voor meer informatie over Tibetaanse theegewoonten deze blogpost: Tibetaanse theecultuur en -gewoonten.

Maimeicuo & Wendunba: het verhaal van liefde & zout

Voor liefhebbers van liefdesverhalen benadrukt de prachtige legende van Maimeicuo & Wendunba de diepe band tussen thee en zout in de Tibetaanse cultuur. Volgens het verhaal leefden twee vijandige stammen, de Xia en de Nu, in een door een rivier verdeeld gebied zonder met elkaar te communiceren. Helaas werden Maimeicuo, de dochter van het stamhoofd van de Xia, en Wendunba, de zoon van het stamhoofd van de Nu, verliefd terwijl ze schapen hoedden op tegenover elkaar gelegen rivieroevers.

Hun liefdesrelatie werd ontdekt en stuitte op hevig verzet van beide stammen, wat leidde tot de moord op Wendunba. De ontredderde Maimeicuo pleegde zelfmoord door tijdens de crematieceremonie van Wendunba in de vlammen te springen. Daarna veranderde Wendunba’s geest in zout in een meer in Tibet, terwijl Maimeicuo in theebomen in Sichuan veranderde. Ontroerd door hun liefde zorgde Boeddha ervoor dat Tibetaanse kooplieden thee en zout samenbrachten, zodat de twee geliefden uiteindelijk konden worden herenigd.

Zout kaasschuim op bubbelthee

Zout in thee is dus een oude traditie. Naast deze diepgewortelde culturele banden zijn er tegenwoordig ook nieuwe trends rond thee en zout, niet alleen in Azië maar ook in andere delen van de wereld. Door de wereldwijde populariteit van bubbelthee (of ‘bobathee’) is thee met een topping van zout kaasschuim iets geworden wat liefhebbers van bobathee beslist eens moeten proberen. Deze bijzondere schuimtopping wordt gemaakt van melk, slagroom, roomkaas en natuurlijk zout.

Voordelen van zout in thee

Zout aan thee toevoegen heeft verschillende voordelen. Dit zijn er enkele:

• Minder bitterheid: thee te lang laten trekken is een veelgemaakte fout die tot een bittere smaak kan leiden. Gelukkig kan een snufje zout in je kop thee helpen om de bitterheid te neutraliseren en je thee te redden. Toch raden we dit niet aan. Een betere oplossing is om wat heet water aan de te lang getrokken thee toe te voegen.
• Intensere smaak: zout kan, althans voor sommige theedrinkers, de smaak van thee versterken en deze voller en aangenamer maken. Bovendien kan zout de natuurlijke zoetheid van bepaalde theesoorten benadrukken. Wij zijn van mening dat zout de smaak van sterkere theesoorten met toegevoegde specerijen, melk en suiker weliswaar kan verbeteren, maar over het algemeen denken we niet dat het de smaak van pure thee verbetert.
• Betere hydratatie: zout is een natuurlijke elektrolyt die kan helpen om vocht en mineralen aan te vullen die door zweten en andere activiteiten verloren zijn gegaan. Zout aan je thee toevoegen kan een nuttige manier zijn om gehydrateerd te blijven, vooral bij warm weer of na het sporten.
• Versterkte weerstand: onderzoek wijst erop dat zout een belangrijke rol speelt bij de ondersteuning van het immuunsysteem, wat seizoensgebonden infecties en keelaandoeningen kan helpen voorkomen.
• Ondersteuning van de spijsvertering: zout kan de productie van spijsverteringssappen stimuleren, wat de spijsvertering kan bevorderen. Dit kan vooral nuttig zijn na een zware maaltijd.

Is zout in thee schadelijk?

Hoewel zout de weerstand en spijsvertering kan ondersteunen, krijgen de meeste mensen tegenwoordig al te veel zout binnen. Bovendien betekent zout toevoegen aan een gewone kop thee niet dat je er een volle theelepel in moet doen, want dat zou schadelijk zijn en de thee ondrinkbaar maken. Om het risico op een hoge bloeddruk, hypertensie en hart- en vaatziekten door een hoge zoutconsumptie te beperken, beveelt de Wereldgezondheidsorganisatie een zoutinname van minder dan 5 g per dag aan, wat net iets minder is dan een theelepel. Wil je dus wat zout aan je thee toevoegen, gebruik dan slechts een snufje. Je hoort de zoute smaak niet te proeven!

Welke theesoorten zijn het geschiktst om zout aan toe te voegen?

Er zijn veel soorten thee, en sommige zijn geschikter voor het toevoegen van zout dan andere. Vooral krachtige theesoorten kunnen goed samengaan met een snufje zout, zoals bepaalde soorten zwarte thee, pu erh en donkere thee, maar ook donker geroosterde oolong zoals Da Hong Pao. Tot slot kan een beetje zout in zoete Indiase chai met melk de zoetheid mooi in balans brengen.

We raden af om zout toe te voegen aan licht smakende theesoorten, zoals de meeste witte en groene theesoorten en geoxideerde oolongthee. Het zout zou het delicate aroma van deze theesoorten overheersen.

Conclusie: moet je zout in thee doen?

Thee is een kwestie van smaak en voorkeur. Er bestaan geen verkeerde manieren om thee te bereiden, maar er zijn beslist betere methoden om het aroma en de smaken te versterken en te voorkomen dat je de thee bederft.

Zout toevoegen is voor verschillende gemeenschappen en culturen een traditionele gewoonte en geen heiligschennis, zoals sommige media het naar aanleiding van de theecontroverse tussen de VS en het VK ironisch omschreven. Het kan interessant zijn om zout toe te voegen en ermee te experimenteren, want hoe meer je proeft en drinkt, hoe beter je goede thee leert waarderen.