Lu Yu & The Classic of Tea (Theeklassieker)

"The Classic of Tea", geschreven door Lu Yu tijdens de Chinese Tang-dynastie tussen 758 en 780 na Christus, is meer dan alleen een boek over thee; het is een veelomvattende verhandeling waarin literatuur, geschiedenis en kunst samenkomen, waarmee het het eerste uitgebreide theeboek ooit is. In tien hoofdstukken behandelt het boek systematisch de oorsprong, variëteiten, kwaliteit, oogst, productie, bereiding, benodigdheden, het proeven en de geschiedenis van thee. In dit artikel treden we in de voetsporen van Lu Yu en verkennen we de oorsprong van de theecultuur.

De legende van Shennong en de oorsprong van thee

In The Classic of Tea onderzocht Lu Yu de oorsprong van thee en stelde hij dat de ontdekking en het gebruik ervan in de oudheid bij Shennong begonnen. Volgens de legende proefde Shennong allerlei kruiden in zijn zoektocht naar een goed tegengif of geneesmiddel. Op een dag kreeg hij per ongeluk gif binnen. Zijn leven was in gevaar, totdat hij een stukje theeblad in de buurt inslikte, dat hem op wonderbaarlijke wijze van het gif redde. Dit is de legende over de eerste ontdekking van thee. Vanaf dat moment begon men de geneeskrachtige waarde van thee in te zien.

Theeteelt, een dialoog tussen de bodem en theebomen

In The Classic of Tea bespreekt Lu Yu de teelt van theeplanten. Hij wijst erop dat een geschikte bodem de basis vormt voor het kweken van hoogwaardige theebomen en dat zandgrond met een gematigde zuurgraad en alkaliteit ideaal is, omdat die de doorlaatbaarheid van de bodem behoudt en rijk is aan mineralen.

Tegelijkertijd zijn ook de teelttechnieken voor theebomen van cruciaal belang. Correct snoeien en bemesten kan de gezonde groei van theebomen bevorderen. Tot slot benadrukte Lu Yu de preventie en bestrijding van plagen en ziekten. Volgens hem moest daarbij een natuurlijke, ecologische aanpak worden gevolgd om de biodiversiteit van de theeplantage in stand te houden.

Het idee dat theeteelt een oprechte dialoog tussen de bodem en theebomen vormt, is ook vandaag nog relevant. Tijdens bezoeken aan theetuinen in China stelt ons team steeds weer vast dat boeren die goed voor hun land en bomen zorgen, betere thee produceren. Plantages die daarentegen afhankelijk zijn van pesticiden, te veel oogsten en hun bodem uitputten, leveren slechts thee op die wij eerder als een "massaproduct" dan als een "specialiteit" beschouwen.

Theeproductie, het resultaat van tijd en vakmanschap

De productie van thee is een verfijnd ambacht, dat Lu Yu in The Classic of Tea als een kunst beschouwde. Hij geloofde in “thee op het juiste moment plukken en volgens de juiste methode verwerken”. Dit betekent dat de jonge theeknoppen op het beste moment worden geplukt en vervolgens volgens traditionele technieken worden verwerkt. Elke stap van het proces, van het stoppen van de oxidatie (sha qing) tot het kneden en drogen, vereist de zorgvuldige aandacht van een deskundige vakman om het voortreffelijke aroma en de uitstekende smaak van de verwerkte theebladeren te waarborgen.

Lu Yu besteedde bijzondere aandacht aan het behoud van de natuurlijke smaak van thee, die volgens hem de sleutel was tot het beoordelen van de kwaliteit ervan. Bij Teasenz treden we in de voetsporen van Lu Yu door vakkundig verwerkte, authentieke Chinese thee aan te bieden die de smaak van de natuur respecteert.

Theegerei, kunst en functionaliteit

The Classic of Tea richt zich niet alleen op de thee zelf, maar ook op het ontwerp en het gebruik van theegerei. Van de temperatuurregeling van het fornuis en het materiaal van de theeketel tot de roermethode met de theeklopper: elk detail weerspiegelt het streven van de mensen uit de oudheid naar de kunst van thee. Volgens Lu Yu verbetert het juiste theegerei de kwaliteit van de thee en maakt het van elke proeverij een ervaring vol schoonheid en genot.

We moeten beseffen dat de bereiding van thee in de tijd van Lu Yu aanzienlijk verschilde van moderne methoden. Tijdens de Chinese Tang-dynastie (618–907 na Christus) werden theebladeren gestoomd en tot theekoeken samengeperst. Om de thee te bereiden, werd de koek in stukken gebroken, tot poeder vermalen en gekookt. Tijdens de Song-dynastie (960–1279 na Christus) werd het concept van 'opgeklopte thee' populair. In plaats van het theepoeder te koken, werd het in een kom met heet water opgeklopt tot een schuimige drank, vergelijkbaar met de matcha die we tegenwoordig kennen. Tegelijkertijd begonnen theeproducenten losse thee te maken, waarmee ze de basis legden voor de huidige theecultuur in China.

Thee zetten, de kunst van water en vuur

Thee zetten lijkt misschien eenvoudig, maar er komt veel bij kijken. Lu Yu stelde in The Classic of Tea dat het water waarmee thee wordt gekookt helder en zoet moet zijn en dat het vuur gematigd moet blijven om de beste smaak van de thee naar boven te halen. Hij vermeldde ook dat de verhouding tussen thee en water en de duur van het trekken belangrijke factoren zijn die de kwaliteit van de thee beïnvloeden. Deze moeten flexibel worden aangepast aan verschillende theesoorten en persoonlijke smaken. In de tijd van Lu Yu werd thee bereid door theepoeder te malen en te koken. Toch blijven zijn principes voor de verhouding tussen thee en water, de temperatuur en de trektijd essentieel bij de moderne theebereiding.

Theedrinken, een combinatie van meditatie en genot

Lu Yu beschouwde theedrinken als een spiritueel genoegen en geloofde dat thee drinken in een serene omgeving en met een kalme geest kon helpen om lichamelijke en geestelijke harmonie te bereiken. The Classic of Tea adviseert om “thee te drinken met een kalme geest”. Dat is zowel een manier om thee te drinken als een levenshouding, die mensen aanmoedigt om in hun drukke leven een moment van rust te vinden en via thee de schoonheid van het leven te waarderen.

In de snelle maatschappij van vandaag is het belangrijker dan ooit om de tijd te nemen voor een bewuste theesessie.

Thee beoordelen op uiterlijk en kwaliteit

De criteria voor het beoordelen van theebladeren worden uitvoerig beschreven in The Classic of Tea. Volgens Lu Yu moet goede thee niet alleen een lust voor het oog zijn, maar vooral een zuiver aroma en een rijke smaak hebben. De normen die hij voorstelde, vormden een belangrijk referentiepunt voor latere generaties theeliefhebbers.

Bij Teasenz geloven we dat het genieten van thee al lang vóór de eerste slok begint. Het ruiken, bekijken en beoordelen van de droge theebladeren en het bereiden van de thee maken allemaal deel uit van het theeritueel.

De geschiedenis van thee

Portret van Lu Yu en fragmenten uit The Classic of Tea

The Classic of Tea is meer dan alleen een encyclopedie over thee; het boek bespreekt ook de historische ontwikkeling van de Chinese theecultuur. Van de wilde thee uit de periode vóór de Qin-dynastie en de tribuutthee uit de Han- en Tang-dynastieën tot de bloeitijd van de theekunst tijdens de Song-dynastie: Lu Yu legde de rol van thee in de maatschappelijke veranderingen van China vast en liet zien hoe de theecultuur nauw verbonden was met de Chinese geschiedenis en hoe beide zich samen ontwikkelden.

In de tijd van Lu Yu groeiden thee, porselein en zijde uit tot de belangrijkste exportproducten. Kooplieden van over de hele wereld reisden naar de hoofdstad Chang'an om handel te drijven. Zijn invloedrijke boek maakte thee niet alleen populair, maar stimuleerde ook de wereldwijde verspreiding van de theecultuur, waardoor de thee-export jaar na jaar gestaag toenam.

De oorsprong van thee en waarom regio's ertoe doen

Het boek vermeldt de destijds beroemde theeproducerende regio's in China, zoals Sichuan, Zhejiang en Fujian. Elke regio produceert dankzij haar eigen geografische omgeving unieke thee. Lu Yu's beschrijvingen van thee uit verschillende regio's verrijkten niet alleen de kennis van de lezer, maar leverden ook waardevolle informatie voor de bestudering van thee door latere generaties.

De kunst van thee draait om harmonie tussen thee en mens

In zijn boek vatte Lu Yu de kern van de theekunst samen: het harmonieuze samenspel tussen thee en mens. Hij geloofde dat theedrinken meer is dan een materieel genoegen; het is ook een proces van spirituele ontwikkeling. Door thee te proeven, kunnen mensen leren mediteren en hun geest voeden, lichamelijk en geestelijk evenwicht bereiken en zichzelf overstijgen. Deze filosofie van Lu Yu heeft nog altijd een diepgaande invloed op de theecultuur in China en de rest van de wereld en is uitgegroeid tot de hoeksteen van de theekunst.