Hoe zet je pu-erhthee op de juiste manier?

Als pu-erh nieuw voor je is, raak je tijdens je eerste theesessie gemakkelijk de weg kwijt. Deze gids leert je meer over het theegerei, de bereidingsmethoden en vooral de filosofie achter het zetten van een kop pu-erhthee. Gebruik de onderstaande informatie om je weg te vinden tijdens elke theesessie en elke pu-erhthee op de juiste manier te zetten.

En terwijl je van je thee geniet, kun je hieronder ons 'Pu-erh-theesmaakwiel' met de 24 meest voorkomende smaken van pu-erh bekijken. Deze infographic helpt je om meer smaken te herkennen wanneer je pu-erh proeft.

Voorwoord

We moeten bekennen dat de titel van dit artikel eigenlijk nogal misleidend is. Er bestaat geen 'juiste manier'. Pu-erh zetten is geen exacte wetenschap. Er bestaan misvattingen die je doen geloven dat je je aan exacte temperaturen en trektijden moet houden of dat je een speciaal soort water moet gebruiken.

De perfecte kop thee of de perfecte zetmethode bestaat niet. Thee bereiden is geen wetenschap, maar een kunstvorm. Wees een kunstenaar. Zet thee vanuit je hart. Pas je zetmethode aan de thee, de beschikbare hulpmiddelen en vooral je stemming aan.

Dat gezegd hebbende, heeft zelfs een kunstenaar aan het begin van zijn reis wat begeleiding nodig. In dit artikel willen we je helpen je intuïtie te ontwikkelen, zodat je optimaal van je thee kunt genieten.

Theegerei

Je kunt thee zetten in een eenvoudige mok of theepot. Idealiter gebruik je de mok of theepot in combinatie met een zeef, zodat je de blaadjes er gemakkelijk uit kunt filteren. Je kunt de blaadjes ook gewoon laten zitten en je thee op de 'grandpa'-manier laten trekken. Verderop in dit artikel vertellen we meer over deze methode.

Als je rustig de tijd wilt nemen en thee op de traditionele manier wilt zetten, zijn gaiwans (kommen met een deksel) of theepotten van Yixing-klei de beste keuze.

Gaiwans versus Yixing-theepotten

Gaiwans beïnvloeden de smaak van thee niet. Je kunt er elke thee mee trekken. Daarentegen kun je het beste voor elk type thee een aparte Yixing-theepot gebruiken (één voor gerijpte en één voor rauwe pu-erh). Dit komt doordat de Yixing-klei na verloop van tijd de geur van de thee absorbeert. Gebruik daarom per theepot slechts één theecategorie.

Als je net begint, raden we je ten zeerste een veelzijdige porseleinen gaiwan aan. Later kun je overwegen te investeren in een goede, aparte Yixing-theepot voor rauwe en gerijpte pu-erh. Teasenz.com is een uitstekende bron voor hoogwaardig Yixing-theegerei.

Andere hulpmiddelen

Theemes: de meeste pu-erhtheeën worden samengeperst in vormen zoals schijven, tuocha's en blokken. Hoewel schijven soms vrij los zijn samengeperst, zijn tuocha's en blokken doorgaans zeer compact. Daarom heb je een theemes nodig om de thee los te wrikken en uit elkaar te halen.

Theeschenkkan: een schenkkan is essentieel om iedereen thee van gelijke sterkte te schenken als je thee met anderen deelt. Hieronder vertellen we meer over schenkkannen.

Theetafel: tafels met een afvoersysteem zijn ideaal als je een meer traditionele theesessie wilt houden. Het afvoersysteem kan de weggegoten thee opvangen terwijl je de thee en het theegerei afspoelt.

Theekopjes: tot slot heb je kopjes nodig om de thee vanuit de schenkkan te serveren als je de traditionele zetmethode gebruikt.

Hoe breek je pu-erhthee?

Voor pu-erhthee die niet los maar geperst is, kun je een theemes gebruiken om er een stuk af te breken. Houd de thee in de ene hand en het mes in de andere. Steek het mes vervolgens met beheerste kracht in de thee. Draai het daarna enkele keren en wrik het omhoog. Herhaal dit op verschillende plekken totdat je een stuk van de thee kunt afbreken. Doe dit voorzichtig en probeer niet te veel bladeren te breken, omdat de thee hierdoor te wrang kan worden. Zorg er voor de veiligheid altijd voor dat het mes NIET naar jezelf of je hand wijst.

Temperatuur

Voor pu-erhthee raden we aan water met een temperatuur tussen 95 en 100 °C te gebruiken. Gebruik water dat net gekookt heeft en verwarm het opnieuw als de temperatuur te ver daalt. Zodra je meer vertrouwd bent met pu-erh, kun je experimenteren met een lagere zettemperatuur. Sommige jonge rauwe pu-erhtheeën zijn ook geschikt om op een lagere temperatuur te zetten.

Zetmethoden

Er zijn drie manieren om pu-erhthee te zetten. Van eenvoudig tot gevorderd zijn dit: de grandpa-methode, de westerse methode en de traditionele gongfu-methode. Hieronder bespreken we elke methode uitvoerig.

Supermakkelijk: de grandpa-methode

Dit is absoluut de eenvoudigste methode om thee te zetten. In het Westen noemen we dit de ‘grandpa’-methode. Vooral de oudere generatie zet thee vaak op deze informele manier.

Voor de grandpa-methode heb je alleen een grote mok of een groot glas nodig. Voeg 3-5 gram theebladeren toe, afhankelijk van hoe sterk je de thee wilt. Vul de mok vervolgens met water van 100 °C.

Bij de grandpa-methode is er geen vaste trektijd. Je kunt kleine slokjes nemen en beginnen te drinken zodra de thee sterk genoeg is. Als de thee echter te bitter wordt, voeg je gewoon wat meer water toe. Wanneer je 2/3 van je mok hebt opgedronken, is het meestal een goed moment om hem weer helemaal te vullen.

Andere tips voor de grandpa-methode:

• Vul je mok of kop tot maximaal 8/10. Als de thee te sterk is geworden, kun je meer water toevoegen om de smaak te verzachten.
• Glaswerk is ideaal voor de grandpa-methode, omdat je de kleur van de thee beter kunt waarnemen en zo een beter beeld krijgt van de huidige sterkte.
• Als je een zeer hoog glas gebruikt, kan de smaak onder in het glas sterker zijn dan bovenin. In dat geval kun je het glas beter slechts voor de helft vullen. Voeg vlak voordat je gaat drinken wat extra water toe om de thee te mengen en zo een gelijkmatige smaak te krijgen.

Eenvoudig: westerse methode

De gebruikelijkste westerse manier om losse thee te zetten, is met een mok of theepot met daarop een zeefje. Deze zeefjes zijn tegenwoordig overal verkrijgbaar en doorgaans gemaakt van roestvrij staal.

We raden kleine, bolvormige thee-eitjes af, omdat ze de bladeren onvoldoende ruimte geven om uit te zetten. We adviseren 5 gram thee per 350 ml water. Met deze verhouding tussen bladeren en water kun je één portie van 5 gram pu-erhthee ongeveer 3-5 keer trekken.

Houd een trektijd van 2-3 minuten aan. Verleng de trektijd bij elke volgende infusie met 1 minuut. Je kunt de tijd aanpassen op basis van het resultaat van de vorige infusie. Als je de smaak te licht vond, kun je de trektijd verder verlengen. Was de smaak daarentegen te sterk, dan kun je de trektijd verkorten.

Gevorderd: traditionele gongfu-methode

Zodra je wat vertrouwder bent met pu-erh, kun je geleidelijk gaan experimenteren met de traditionele manier van thee zetten, ook wel de ‘gongfu-methode’ genoemd. De term ‘gongfu’ (of kungfu) doet misschien denken aan vechtkunsten in een Jackie Chan-film. Gongfu betekent ‘inspanning’. In de context van thee gaat het erom wat extra ‘inspanning’ te leveren en meer aandacht te besteden aan de details om een beter kopje thee te zetten.

Hoeveelheid thee

Bij de gongfu-methode zet je kleinere, maar meer porties. Daarom zijn gaiwans en Yixing-theepotten hiervoor het meest geschikt. We adviseren 5-8 gram thee per 120 ml water.

Spoelen

Bij een gongfu-sessie moet je theegerei worden voorverwarmd en moeten de bladeren met een snelle spoeling worden ‘gewekt’. Doe hiervoor de theebladeren met 120 ml water in je theepot of gaiwan. Wacht vervolgens 5-30 seconden en giet de eerste infusie weg.

De spoeltijd kan kort zijn voor losse pu-erh en thee die uit zeer kleine bladeren bestaat. Voor strak samengeperste thee moet de spoeltijd langer zijn, omdat die meer tijd nodig heeft om zich te ontvouwen. De theebladeren hoeven zich niet volledig te ontvouwen. Over het algemeen kun je 30 seconden als maximale spoeltijd aanhouden.

Trekken

Na het spoelen kun je de theebladeren opnieuw met 120 ml water overgieten. Dek je gaiwan of theepot af met een deksel. Als je een Yixing-theepot gebruikt, kun je er eventueel heet water overheen gieten om de warmte nog beter in de theepot vast te houden.

Wacht nu 10 seconden en schenk de thee uit. De trektijden bij gongfu-sessies zijn veel korter, omdat we in verhouding tot de hoeveelheid water (120 ml) veel bladeren gebruiken.

Over het algemeen raden we voor de eerste 3 infusies een trektijd van 10 seconden aan. Voeg voor elke volgende infusie 5 seconden toe. Pas dit gerust aan op basis van hoe sterk je de vorige infusie vond.

Je kunt de pu erh-theeblaadjes opnieuw gebruiken totdat de smaak te licht is geworden. We raden aan om ze tot slot 2 minuten te laten trekken om alle smaak eruit te halen.

Let op: als je pu erh uit zeer kleine blaadjes bestaat, kan de smaak zeer snel vrijkomen. In dat geval kun je de thee vrijwel direct uitschenken nadat je water hebt toegevoegd. Schenk bij kleine blaadjes ook het spoelwater direct af.

Thee serveren: schenkkan­netjes

Schenkkan­netjes kunnen handig zijn tijdens een gongfu-theesessie. Traditioneel wordt de thee uit de theepot eerst in een schenkkan gegoten. Vervolgens wordt de thee over kleine drinkkopjes verdeeld. Als je de thee rechtstreeks uit de theepot schenkt, smaakt elk kopje anders. De thee in het eerste kopje heeft immers minder lang in de theepot gezeten dan de thee in het laatste kopje. Bij de korte trektijden tijdens een gongfu-ceremonie maakt dit een duidelijk verschil. Geen wonder dat deze kannetjes ‘fairness pitchers’, oftewel eerlijkheidskannetjes, worden genoemd.

Gebruik kleine kopjes

Bij de traditionele zetmethode gebruik je kleine kopjes bij de kleinere theepot. Hoewel thee die op de westerse manier wordt gezet na het trekken al op drinktemperatuur kan zijn, is traditioneel gezette thee bij het serveren erg heet. In kleinere kopjes koelt de thee sneller af! Omdat pu erh-thee altijd met water op de maximale temperatuur wordt gezet, gebruiken de meeste liefhebbers van pu erh-thee in China kleine, platte kopjes. Door de platte vorm komt een groter deel van het theeoppervlak in contact met de lucht, waardoor de temperatuur nog sneller daalt.

Pu erh-thee met melk

Als je van thee met melk en/of bubble tea houdt, raden we je aan onze aparte gids te lezen met recepten voor pu erh-thee met melk.

Vragen?

We hopen dat het zetten van pu erh-thee dankzij deze gids intuïtiever voor je wordt. De beste manier om meer over pu erh te leren, is gewoon te beginnen en gaandeweg te leren. Met behulp van dit artikel hopen we dat het zetten van een kop pu erh je binnenkort als vanzelf afgaat. Heb je nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op via de chatbox.

Als je een kop pu erh hebt gezet volgens de instructies op deze pagina, laat het ons dan weten door ons te taggen op sociale media! Je vindt onze socialemediakanalen via de pictogrammen onderaan onze website.